Shinagawa istasyonunun doğu tarafından kalkan belediye otobüsü yaklaşık on üç dakika sürüyor. İneceğin durağın adı gideceğin yeri doğrudan söylüyor: Tokyo Göç İdaresi önü.
O otobüse ilk kez bir arkadaşıma eşlik etmek için bindim. Kucağında plastik bir dosya vardı. Ben yanında oturmuş, Türkiye'den gelen bir mesaja cevap yazmaya çalışıyordum.
Mesaj şuydu: "Selin abla, Japonya çalışma vizesi başvurusu nereden yapılıyor, konsolosluktan mı?"
Cevabı yazarken takıldım. Çünkü yanımdaki arkadaşım o dosyayı kendisi için taşımıyordu. İçindeki belgeler, şirketinin işe aldığı ve Japonya'ya henüz hiç gelmemiş birine aitti.
Yani soruyu soran kişi Türkiye'de bekliyordu, ama onun dosyası o sabah bir Tokyo otobüsündeydi. İşin sırrı tam olarak burada.
一Aradığın şeyin adı vize değil
Japonya'da tek bir "çalışma vizesi" belgesi yok. Dışişleri Bakanlığının vize listesi çalışma amaçlı vizeleri on altı ayrı türe ayırıyor ve her türün arkasında ayrı bir oturma statüsü duruyor.
Göç İdaresi de giriş işlemlerini anlattığı sayfada iki ayrı şeyi tanımlıyor: vizeyi ve oturma statüsünü. İkisi ayrı kurumun işi.
Vize, yani 査証, Dışişleri Bakanlığının verdiği şey. Aynı sayfadaki tanıma göre vize, pasaportunun yetkili makamca usulüne uygun düzenlendiğini ve geçerli olduğunu teyit ediyor; ayrıca vizede yazılı koşullar altında ülkeye girmenin uygun olduğuna dair bir tavsiye taşıyor. Kapıdan geçmeni sağlayan kısım bu.
İçeride kalmanı ve çalışmanı sağlayan şeyin adı ise oturma statüsü. Çalışma amacıyla verilen oturma statüleri içinde en kalabalık olanın adı uzun: teknik bilgi, beşeri bilimler ve uluslararası işler. Japoncası 技術・人文知識・国際業務, gündelik konuşmada kısaltılıp gijinkoku deniyor.
Ne kadar yaygın olduğunu Göç İdaresinin kendi bülteninden görebiliyorsun. 27 Mart 2026'da yayımlanan 2025 yıl sonu bültenine göre Japonya'daki yabancı sakin sayısı 4.125.395 kişi ve bu sayı ilk kez dört milyonu aşmış.
Aynı bültenin oturma statüsüne göre sıralamasında daimi ikamet 947.125 kişiyle birinci, bu çalışma statüsü 475.790 kişiyle hemen arkasında ikinci. Tek yılda 57.084 kişi artmış.
Japonya'da 働hatara(ku) fiilinin arkasındaki en kalabalık çalışma kapısı bu. Ve o kapının açılma sırası, çoğu insanın sandığından farklı.
二Sıra şu ve değişmiyor
Süreç Türkiye'de değil Japonya'da başlıyor. Adımlar şöyle işliyor:
- Önce iş teklifi. Bu statü, iş aramak için verilen bir statü değil; Japonya'daki bir kurumla yapılmış sözleşmeye dayanıyor.
- Şirket, Japonya'da, kendi bulunduğu bölgenin göç idaresine uygunluk belgesi başvurusu yapıyor. Göç İdaresi soru-cevap sayfasında bunu açıkça yazıyor: Çalışma durumunda vekil, seni işe alan kurumun çalışanı oluyor.
- Başvuru inceleniyor. Başvuru sayfasındaki resmî ifadeyle bu belge için harç alınmıyor ve standart işlem süresi bir ay ile üç ay arasında.
- Belge çıkıyor ve sana ulaşıyor. Göç İdaresi 17 Mart 2023'ten beri belgenin e-postayla alınmasına izin veriyor; yurt dışındaki kişi belgeyi telefonundan gösterebiliyor.
- Sen Türkiye'de vize başvurunu yapıyorsun ve bu belgeyi temsilciliğe sunuyorsun.
- Vize çıkınca Japonya'ya giriyorsun. Ama belgenin bir ömrü var, aşağıda ona geleceğim.
Bu sırayı atlamaya çalışan çok insan var. Göç İdaresi soru-cevap sayfasında o yüzden cümleyi hiç yumuşatmadan yazıyor: Uygunluk belgesini elinde tutmak tek başına ülkeye girmeni sağlamıyor, dış temsilcilikte belgeyi gösterip mutlaka vize almak gerekiyor.
三Şartlar bir yönetmelikte yazılı
Bu kısmı blog yazılarından öğrenmek zorunda değilsin. Göç İdaresinin statü sayfasında iniş izni ölçütlerini veren bir belge var ve içinde 1990 tarihli Adalet Bakanlığı yönetmeliğinin ilgili maddesi birebir yazılı. Üç şart koyuyor.
1. Eğitim ya da tecrübe
Doğa bilimleri ya da beşeri bilimler alanından teknik bilgi veya uzmanlık gerektiren bir işte çalışacaksan yönetmelik üç yol sayıyor ve birine uyman yetiyor:
- İlgili dalda üniversite mezunu olmak ya da buna denk veya bundan üstü bir eğitim almış olmak.
- Japonya'daki bir meslek okulunun (専修学校) uzmanlık programını ya da uzmanlık kursunu, Adalet Bakanlığının ilanla belirlediği koşulları karşılayarak bitirmiş olmak.
- On yıl ve üzeri iş tecrübesine sahip olmak. Bu süreye, o dalla ilgili dersleri okulda okuduğun yıllar da katılıyor.
Yönetmelik burada "on yıl ve üzeri" diyor, yani tam on yıl sınırın içinde sayılıyor. Bilişim işleri için ayrı bir kapı da var: Adalet Bakanlığının ilanla belirlediği bilgi işlem sınavlarından birini geçtiysen ya da belirlenen sertifikalardan birine sahipsen yukarıdaki eğitim şartı aranmıyor.
2. "Uluslararası işler" ayrı bir kapı
Statünün adındaki üçüncü parça, yabancı bir kültüre dayanan düşünüş ya da duyarlılık gerektiren işler için. Yönetmelik bunları tek tek sayıyor: Çeviri, tercümanlık, dil öğretimi, halkla ilişkiler, tanıtım, dış ticaret işleri, giysi veya iç mekân tasarımı, ürün geliştirme ve bunlara benzer işler.
Bu yolda üç yıl ve üzeri iş tecrübesi isteniyor. Ama yönetmelik hemen ardından bir muafiyet koyuyor ve bu muafiyet Japonca öğrenen okur için önemli: Üniversite mezunuysan ve yapacağın iş çeviri, tercümanlık veya dil öğretimiyse tecrübe şartı aranmıyor.
3. Ücret
Üçüncü madde kısa: Aynı işi yapan bir Japon çalışanın alacağı ücrete eşit ya da onun üzerinde ücret alman gerekiyor.
Yönetmelik bu şartı başvurana yazmış. Pratikte bağladığı taraf işveren oluyor, koruduğu taraf da sen. Bir teklif piyasanın belirgin biçimde altındaysa sorun yalnızca maaş değil, başvurunun kendisi olabilir.
Şartları okurken iki karakter sürekli karşına çıkacak. Biri, statünün Japoncasındaki 業務 kelimesinde duran 務mu. Diğeri, iniş izni ölçütlerinin Japonca adı olan 上陸許可基準 içindeki 許kyo. Belgelerin adını okuyabilmek süreci takip etmeyi gerçekten kolaylaştırıyor.
四Belge ücretsiz, ama dosyanın kalınlığını işveren belirliyor
Başvuruda hangi belgelerin isteneceğini senin geçmişin değil, seni işe alan şirket belirliyor. Göç İdaresi işverenleri dört kategoriye ayırıyor.
Kategori 1'de borsada işlem gören şirketler, kamu kurumları ve benzeri yapılar var. Kategori 2'nin ana ölçütü şu: Önceki yılın maaş stopajı toplamının 10 milyon yen ve üzeri olması. Kategori 3, stopaj beyanını vermiş diğer kurumlar. Kategori 4 ise hiçbirine girmeyenler.
Fark pratikte şu: Göç İdaresi belge listesinde kategori 1 ve 2 için diğer belgelerin prensip olarak gerekmediğini söylüyor. Kategori 3 ve 4'te ise şirketin ticaret sicil kaydı, tanıtım dosyası, son yılın mali tabloları, senin özgeçmişin ve diploman isteniyor.
Küçük bir şirketin teklifi kötü bir teklif anlamına gelmiyor; sadece dosya kalınlaşıyor ve hazırlık uzuyor.
İki küçük ayrıntı da işi yavaşlatabiliyor. Japonya'da düzenlenen belgelerin düzenlenme tarihinden itibaren üç ay içinde sunulması isteniyor. Yabancı dildeki her belgeye Japonca çeviri eklenmesi gerekiyor.
Ayrıca başvuru posta yoluyla kabul edilmiyor; başvuru ya şahsen veriliyor ya da çevrim içi sistemden yapılıyor.
五Türkiye tarafı: 90 günlük muafiyet bu kapıyı açmıyor
Türk pasaportuyla Japonya'ya turistik, kültürel, ticari ve akraba ziyareti amaçlı 90 güne kadar vizesiz gidilebiliyor. Büyükelçilik Türkçe sayfasında bunu böyle yazıyor. Aynı sayfa, uzun süreli kalış için yapılan başvurularda, yani çalışma, eğitim ve aile birleşiminde uygunluk belgesini şart koşuyor.
Buradaki incelik şu: Muafiyet kısa süreli kalış için verilmiş bir hak ve çalışma onun kapsamı dışında kalıyor. O yüzden bir çalışma vizesinde harç ödüyorsun.
Büyükelçilik kendi sayfasında 2026 harç tablosunu yayımlıyor ve tablo 01.07.2026 ile 31.03.2027 arasını kapsıyor. Genel giriş vizesi 3.855 TL, çoklu giriş vizesi 7.710 TL.
Dışişleri Bakanlığının merkezî sayfası aynı düzenlemeyi yen üzerinden veriyor. 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren karara göre tek girişte yaklaşık 15.000 yen, çok girişte yaklaşık 30.000 yen alınıyor; ödeme, temsilciliğin bulunduğu ülkenin para biriminde yapılıyor.
Aynı sayfada rahatlatıcı bir satır da var: Vize verilmezse harç alınmıyor.
Bir de sessiz bir tuzak var: Yetki alanı. Büyükelçilik, görev bölgesi dışında ikamet edenlerin vize başvurularının genel olarak kabul edilmeyeceğini duyuruyor ve gerekli görülürse başvuru sırasında adres belgesi isteyebiliyor.
İstanbul Başkonsolosluğunun yetki alanı 18 il: Aydın, Balıkesir, Bilecik, Bursa, Çanakkale, Denizli, Edirne, İstanbul, İzmir, Kırklareli, Kocaeli, Kütahya, Manisa, Muğla, Sakarya, Tekirdağ, Uşak ve Yalova. Bu illerin dışındaki her il Ankara'daki Büyükelçiliğe bağlı.
Gitmeden önce bakılacak birkaç pratik ayrıntı daha var. Büyükelçilikte vize başvuruları hafta içi 9.00 ile 12.30 arasında ve randevuyla alınıyor. Pasaport teslimi 14.30 ile 16.30 arasında yapılıyor ve bunun için randevu gerekmiyor.
Başvuru formunun İngilizce doldurulup ıslak imzayla imzalanması isteniyor. Fotoğrafın 45x35 mm ölçülerinde, beyaz fonlu ve altı aydan yeni olması, baş kısmının da 34 ile 36 mm arasında kalması gerekiyor.
六Sık karıştırılan üç şey
- Uygunluk belgesi bir vize değil. İstanbul Başkonsolosluğunun kendi tanımına göre bu belge, giriş koşullarına uygunluğa dair Adalet Bakanının önceden verdiği bir onay. Vizenin yerine geçmiyor ve elindeyken bile vize başvurusu yapman gerekiyor.
- Belgenin ömrü üç ay. Göç İdaresi soru-cevap sayfasında, belge düzenlendiği günden itibaren üç ay içinde giriş başvurusu yapılmazsa hükmünü yitirdiğini yazıyor. Aynı sayfada bir uyarı daha var: Bu süre, vizenin geçerlilik süresiyle aynı şey değil.
- Belge giriş garantisi vermiyor. Yine aynı sayfaya göre, giriş denetimi sırasında koşullara uymayan bir durum ortaya çıkarsa girişe izin verilmeyebiliyor.
七Otobüse geri dönelim
Arkadaşım o sabah dosyayı verdi ve biz öğlene kalmadan Shinagawa'ya geri döndük. Dosyanın sahibi o sırada Türkiye'deydi ve büyük ihtimalle hiçbir şey yapmıyordu, çünkü yapabileceği bir şey yoktu. Sırası henüz gelmemişti.
Bu statüyle verilen oturma süresi, Göç İdaresinin statü sayfasına göre 5 yıl, 3 yıl, 1 yıl ya da 3 ay olabiliyor. İlk seferde genelde kısa olanı çıkıyor ve insanı biraz üzüyor. Bu arada 働 karakterinin kendisi de o belgelerde sık sık karşına çıkacak. Uzatma başvuruları da var, o ayrı bir yazının konusu.
Ama bir şeyi söylemeden bitirmek istemiyorum. Bu sürecin neredeyse tamamı başkalarının elinde: Belgeler şirketin, süreler idarenin, harç tablosu bakanlığın. Sana kalan tek hazırlık alanı dil.
Ve o alan sandığından daha çok işe yarıyor. Yönetmeliğin kendisi bile üniversite mezunu bir çevirmene tecrübe şartını uygulamıyor. İş görüşmelerinde fark yaratan şey de çoğu zaman aynı yerden geliyor.
Teklifi beklerken geçen o aylar aslında boş aylar değil. Dilbilgisi konularına bugün başlarsan, N5 kanjilerini teklif gelene kadar rahat bitirirsin. Ücretsiz bir hesap açıp ilk adımı atarsan, uygunluk belgen postana düştüğü gün üzerindeki 在留資格認定証明書 yazısını kendin okuyabilirsin.
Bu yazıyı Japonya'ya taşınmak rehberinin bir parçası olarak yazdım. Hangi yolun sana uyduğundan emin değilsen, Japonya'da kalmanın yollarını yan yana koyduğum karşılaştırmaya bakmanı öneririm.
Sık sorulan sorular
Japonya çalışma vizesine Türkiye'den kendim başvurabilir miyim?
Vize başvurusunu sen yapıyorsun, ama ondan önce gelen adımı sen yapamıyorsun. Göç İdaresinin soru-cevap sayfasına göre uygunluk belgesi başvurusunu yabancının kendisi ya da vekili verebiliyor ve çalışma durumunda vekil, seni işe alan kurumun çalışanı oluyor. Başvuru da o kurumun bulunduğu bölgenin göç idaresine veriliyor; posta yoluyla kabul edilmiyor. Yani iş teklifi olmadan bu süreç başlamıyor.
Uygunluk belgesi ne kadar sürede çıkıyor ve ücreti ne kadar?
Göç İdaresi başvuru sayfasında iki bilgiyi de açıkça yazıyor: Bu başvuru için harç alınmıyor ve standart işlem süresi bir ay ile üç ay arasında. Süre, başvurunun eksiksiz olmasına ve idarenin yoğunluğuna göre değişebiliyor. Belge çıktıktan sonra üç ay içinde giriş başvurusu yapılması gerekiyor, yoksa geçerliliğini yitiriyor.
Üniversite diplomam yoksa bu statüyü alabilir miyim?
Yönetmelik diplomayı tek yol olarak koymuyor. Doğa bilimleri veya beşeri bilimler alanındaki işler için diplomaya alternatif olarak Japonya'daki bir meslek okulunun uzmanlık programını belirlenen koşullarla bitirmiş olmak ya da on yıl ve üzeri iş tecrübesine sahip olmak sayılıyor; o dalla ilgili okul yılları da bu süreye katılıyor. Bilişim işlerinde ise Adalet Bakanlığının ilanla belirlediği sınav veya sertifikalardan biri eğitim şartının yerine geçiyor.
Japonya'ya vizesiz gidip orada iş bulabilir miyim?
Vize muafiyeti 90 güne kadar turistik, kültürel, ticari ve akraba ziyareti amaçlı kısa kalışlar için veriliyor ve ücretli çalışmayı kapsamıyor. Bu kapsamda Japonya'dayken iş görüşmesine girmek başka şey, çalışmaya başlamak başka şey. Çalışma hakkı ancak buna izin veren bir oturma statüsüyle doğuyor ve o statünün belgesi Japonya'daki işveren tarafından başlatılıyor.
Vize başvurusunu Ankara mı İstanbul mu kabul ediyor?
İkamet ettiğin il belirliyor. İstanbul Başkonsolosluğunun yetki alanı 18 il: Aydın, Balıkesir, Bilecik, Bursa, Çanakkale, Denizli, Edirne, İstanbul, İzmir, Kırklareli, Kocaeli, Kütahya, Manisa, Muğla, Sakarya, Tekirdağ, Uşak ve Yalova. Bu illerin dışında oturuyorsan başvurunu Ankara'daki Büyükelçiliğe yapıyorsun. Büyükelçilik, görev bölgesi dışından gelen başvuruların genel olarak kabul edilmeyeceğini ve gerekli görülürse adres belgesi isteyebileceğini duyuruyor.
Kanji Nanji'de kanji, kelime, dilbilgisi ve JLPT hazırlığı tek yerde, Türkçe. Mochi seninle 15 dakikada başlatıyor.
Ücretsiz başla →Selin Karaca, Tokyo'da yaşıyor; şehri conbini raflarından, kira sözleşmelerinden ve çöp ayırma günlerinden yazıyor. Bir mahalleyi turistik manzarasıyla değil, komşu kapısına bırakılan o kibar notla tanıdığına inanır.
[email protected]