Japonya'da Working Holiday: Türkiye Listede Yok, Peki Elimizde Ne Var?

Eylülün ilk pazarı. Yoyogi Park'ın kuzey kapısında, çimenin daha gölgede kalan tarafında bir grup insan piknik örtüsü açmış.

Aralarından biri Türkçe konuşunca durdum. Yirmi beş yaşlarında, üç haftadır Japonya'da, bir sonraki ay Osaka'ya geçecekmiş. Sonra şunu söyledi: "Zaten burada bir iş bulup working holiday'e geçmeyi düşünüyorum."

Nasıl söyleyeceğimi bilemedim. Çünkü söyleyeceğim şey iki cümleydi ve ikincisi birinciden daha kötüydü.

Türkiye Japonya'nın working holiday listesinde yok. Ve elindeki 90 günlük giriş hakkı sana çalışma izni vermiyor.

O konuşmadan sonra eve gelip Japonya Dışişleri Bakanlığının kendi sayfasını yeniden açtım. Bu yazı oradan çıktı.

一Kısa cevap: hayır, ve liste ortada duruyor

Working holiday'in temelinde iki ülkenin imzaladığı karşılıklı bir düzenleme var; vize o düzenlemeye dayanarak veriliyor. Anlaşması olmayan ülkenin vatandaşı başvuramıyor. Ne kadar hazırlıklı olduğunun, kaç para biriktirdiğinin ya da Japoncanın ne kadar iyi olduğunun bir önemi yok. Kapı senin için açılmıyor, çünkü o kapı yalnız iki devletin imzasıyla açılıyor.

Japonya Dışişleri Bakanlığının working holiday sayfası bu anlaşmaları tek tablo halinde yayımlıyor. Sayfanın üstünde 1 Nisan 2026 tarihi var ve tabloda 32 ülke ve bölge sayılı.

Başlangıç yılıyla birlikte: Avustralya 1980, Yeni Zelanda 1985, Kanada 1986, Güney Kore 1999, Fransa ve Almanya 2000, Birleşik Krallık 2001, İrlanda ve Danimarka 2007, Tayvan 2009, Hong Kong 2010, Norveç 2013, Portekiz ve Polonya 2015, Slovakya ve Avusturya 2016, Macaristan, İspanya ve Arjantin 2017, Şili, İzlanda ve Çekya 2018, Litvanya 2019, İsveç, Estonya ve Hollanda 2020, Uruguay, Finlandiya ve Letonya 2023, Lüksemburg 2024, Malta ve İtalya 2026.

Otuz iki satır. Türkiye hiçbirinde geçmiyor.

Tablonun bir de kontenjan sütunu var ve asıl orada şaşırdım. İzlanda yılda 30 kişi alıyor. Güney Kore ve Tayvan 10.000. Avustralya ile Almanya'ya hiç sınır konmamış.

二Bu liste birkaç yılda bir uzuyor

Bu ayrımı özellikle yapmak istiyorum, çünkü "bugün yok" ile "hiçbir zaman olmayacak" arasındaki fark bir insanın bütün planını değiştirir.

Tabloya bak: Malta ve İtalya 2026'da eklenmiş. Lüksemburg 2024'te; Uruguay, Finlandiya ve Letonya 2023'te girmiş. Ölü bir belge olsa böyle uzamazdı.

Ama bir working holiday anlaşmasının müzakere edildiğine dair resmî bir işaret bulamadım. Dışişleri Bakanlığının ekonomik ortaklık anlaşmaları sayfası Türkiye ile yürüyen bir EPA müzakeresi olduğunu gösteriyor; o ayrı bir dosya. Kimseye "yakında geliyor, bekle" demeyeceğim.

三Elimizdeki birinci şey: 90 gün, vizesiz

Şimdi tablonun öbür yüzüne geçiyorum.

Aynı bakanlığın kısa süreli kalışta vize muafiyeti sayfasında 74 ülke ve bölge sayılı ve Türkiye 1 Nisan 2011'den beri o listede. Kalış süresi 90 gün.

Sayfanın Türkiye satırına düşülmüş notta pasaportun türü şart olarak yazılı: Muafiyet, ICAO standardına uygun makine tarafından okunabilir pasaportu olanlar için geçerli. Böyle bir pasaportu olmayanın önceden vize alması tavsiye ediliyor; almazsa girişte sıkı incelemeye tabi tutulabiliyor ve girişi reddedilebiliyor.

Bunun ne kadar büyük bir şey olduğunu Tokyo'da anlıyorsun. Burada tanıştığım pek çok insan Japonya'ya gelmek için önce bir randevu almak, dosya hazırlamak ve harç ödemek zorunda kaldı. Sen uçağa binip geliyorsun.

Üstelik bu farkın parasal karşılığı bu yaz büyüdü. Konsolosluk harçlarını düzenleyen kararname değişti ve 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe girdi. Dışişleri Bakanlığının harç sayfasına göre o tarihten sonra kabul edilen başvurularda tek girişli vize yaklaşık 15.000 yen, çok girişli vize yaklaşık 30.000 yen; önceki tutarlar 3.000 ve 6.000 yendi. Muafiyet kapsamındaki kısa süreli ziyaretlerde vize harcı doğmadığı için bu zam Türk pasaportlu bir ziyaretçiyi vurmuyor.

Ama şu cümleyi kalın yazmam gerekiyor, çünkü Yoyogi'deki çocuk tam burada yanılıyordu:

Vizesiz 90 gün bir turist hakkıdır. Ücretli çalışmaya izin vermez. Kafede çalışmak da, konbinide çalışmak da, "nasıl olsa nakit alıyorum" diye yapılan iş de bu statünün dışındadır. Yakalandığında kaybettiğin bir maaş olmuyor, Japonya'ya girme hakkın oluyor.

Peki 90 gün ne işe yarıyor? Ülkeyi denemeye.

Yaşamayı düşündüğün şehirde bir ay kal, ulaşımı gündelik hayatın içinden gör, mahalleleri tek tek gez. Suica kartını turnikeye ilk kez okuttuğun gün burada yaşamanın nasıl bir şey olduğunu, hiçbir yazının anlatamayacağı kadar iyi anlarsın. Japonya'da bir ayın gerçekten kaça geldiğini de yerinde ölçersin.

四Elimizdeki ikinci şey: dijital göçebe listesindeyiz

Sayfaları tararken en çok bu maddeye şaşırdım.

Japonya'nın dijital göçebeler için verdiği oturma izni, "Belirlenmiş Faaliyetler" statüsünün 53 numaralı bildirimi altında duruyor. Göç İdaresi bu izne başvurabilecek ülkelerin listesini kendi sayfasında ek bir belge olarak yayımlıyor ve Türkiye o listede.

Şartları ise ciddi. Aynı resmî kaynaktan:

• Süre 6 ay. Yenilenemiyor ve sana ikamet kartı verilmiyor. Çıkış tarihinden altı ay sonra aynı statüyle tekrar gelinebiliyor.
• Başvuru anında kişisel yıllık gelirin en az 10 milyon yen olmalı.
• Ölüm, yaralanma ve hastalığı kapsayan, kalış süresinin tamamı boyunca geçerli özel bir sağlık sigortan olmalı; tedavi masrafı teminatı en az 10 milyon yen.
• İş yurt dışında olacak: Yabancı bir kurumla yapılmış iş sözleşmesine dayanan uzaktan çalışma ya da yurt dışındaki kişilere hizmet vermek, mal satmak. Japonya'daki bir kurumla iş sözleşmesine dayalı çalışma bu statüde yapılamıyor.
• Eş ve çocuk 54 numaralı bildirimle beraber gelebiliyor; onların da hedef ülke ve sigorta şartını karşılaması gerekiyor.

Gelir eşiğini görünce çoğu insan sayfayı kapatıyor, biliyorum. 10 milyon yenlik yıllık gelir Türkiye'den bakınca dar bir kapı.

Ama yazmamın sebebi şu: Bu kapı senin ülken için açık. Öyle ki working holiday listesinde olan Arjantin ve Malta, dijital göçebe listesinde yok. Türkiye, Japonya'nın göç mimarisinde yeri olmayan bir ülke değil; sadece gençlik hareketliliği anlaşması olmayan bir ülke.

五Çalışarak kalmak istiyorsan: gerçek en yakın yol

Working holiday aslında iki şeyi bir arada veriyor: bir yıl kalmak ve masrafını çalışarak çıkarmak. Türk pasaportuyla bu ikisini bir arada veren yol, öğrenci statüsü.

Göç İdaresinin izin dışı faaliyet sayfası bunu açık yazıyor. "Ryugaku" oturma izniyle Japonya'da bulunan biri, kapsamlı izin alarak haftada en çok 28 saat ücretli çalışabiliyor; okulun uzun tatil dönemlerinde bu sınır günde 8 saate çıkıyor. Kapsamlı izin için istenen belge yalnızca başvuru formu.

Haftada 28 saat Tokyo'da yaşamaya tek başına yetmez. Ama kirayı ve mutfak masrafını taşır. Sabah dersi, öğleden sonra iş; benim tanıdığım pek çok kişi ilk yılını böyle geçirdi.

Bu kapıya nereden girildiğini kümenin diğer yazılarında adım adım anlattım: Japonya dil okulu rehberi giriş kapısını, Japonya'da üniversite okumak uzun yolu, senmon gakkou iki yıllık meslek rotasını anlatıyor. Hepsinin bir arada karşılaştırıldığı tablo Japonya'da kalmanın yolları yazısında, bütün kapıların haritası da Japonya'ya taşınmak rehberinde.

Diğer iki yol daha var ama ikisi de "gel, sonra bakarız" işi değil. Çalışma izni veren oturma statüleri Japonya'da seni işe alacak bir işveren ve genelde bir diploma istiyor. Belirli beceri (tokutei ginō) statüsü ise sektör sınavlarına ve dil sınavına bağlı. İkisini de bu kümede ayrıca yazacağım.

六Peki bu yıl ne yapılır

Yoyogi'deki çocuğa sonunda şunu söyledim: Elindeki 90 gün bir kayıp değil, bir keşif. Ama dönerken elinde bir plan olsun.

O planın en somut parçası dil. Öğrenci yolundan girmeyi düşünüyorsan dil okulunun kendisi zaten Japonca öğretecek; ama sıfırdan gidersen ilk altı ayını kanaya ve temel kanjiye harcarsın. Bu ülkeye 働hatara(ku) ve 休kyū karakterlerini tanıyarak gelmekle tanımayarak gelmek arasındaki fark, tam olarak o altı ay.

Fark okulla da sınırlı değil. Vize başvurusunda, banka gişesinde, belediye kaydında ve iş sözleşmesinde önüne aynı sınırlı kanji kümesi çıkıyor: 許kyo izin demek, 証shō belge demek. Bu iki karakteri tanıyan biri elindeki formun ne olduğunu anlıyor.

七Parka dönelim

Piknik örtüsündeki grup öğleden sonra dağıldı. Çocuk giderken bana "yani hiç yolu yok" dedi, soru sorar gibi değil, kabullenir gibi.

Yolu var. Adı working holiday değil ve bir yıl önceden başlıyor.

Listede olmadığımız doğru. Vizesiz girebildiğimiz, dijital göçebe listesinde yer aldığımız ve öğrenci yolunun haftada 28 saatiyle açık olduğu da doğru. Türkçede bu üçünü bir arada söyleyen bir sayfa yoktu; artık var.

Sen hangi kapıdan geçersen geç, o kapının ardında aynı dil seni bekliyor. Bugün ücretsiz bir hesap açıp ilk kanjilerini öğrenmeye başlarsan, Narita'da bavulunu alırken tabeladaki 出口 kelimesini okuyabilirsin. Çıkış demek.