Duolingo Japonca Yeterli mi? Dürüst Bir Değerlendirme

Japonca öğrenmeye karar verdin. Telefonunu açtın, Duolingo'yu indirdin, yeşil baykuş seni karşıladı. İlk derste "konnichiwa" yazdın, ikincide hiragana tablosunun bir köşesini gördün, üçüncüde bir başarı rozeti aldın. Her şey yolunda görünüyor.

Ama birkaç hafta sonra bir şeyler değişmeye başlıyor. Aynı kalıplar dönüp geliyor, yeni kanji görüyorsun ama neden o şekilde yazıldığını kimse anlatmıyor, dilbilgisi kuralları bir cümlenin içine gömülmüş ama açıklaması yok. İlerleme çubuğu doluyor, sen dolmuyorsun.

Bu yazıda Duolingo'nun Japonca kursunu dürüstçe değerlendiriyoruz: neyi iyi yapıyor, nerede duvarına çarpıyorsun ve oradan sonrası için ne gerekiyor.

一Duolingo Japonca Neyi İyi Yapıyor?

Hakkını verelim: Duolingo'nun güçlü yanları var ve bunları görmezden gelmek adil olmaz.

1. Başlangıç eşiği çok düşük. İndir, aç, başla. Kayıt bile zorunlu değil. Japonca öğrenmeyi düşünen biri için bu "bir dene bak" kolaylığı değerli.
2. Hiragana ve katakana tanıtımı fena değil. İlk birkaç hafta kana karakterlerini tekrar tekrar gösteriyor. Tamamen öğrettiğini söylemek zor ama en azından maruz bırakıyor.
3. Oyunlaştırma motivasyonu taşıyor (bir yere kadar). Günlük seri, XP, liderlik tablosu. Bunlar Japonca öğrenmenin kendisi değil ama masaya oturmayı hatırlatıyor. İlk birkaç hafta bu itiş işe yarıyor.
4. Ücretsiz. Reklam destekli modelle para ödemeden kullanabilirsin. Cebinden bir şey çıkmadan Japoncaya dokunmuş olursun.

Bu dört maddenin ortak noktasına dikkat et: hepsi başlangıçla ilgili. Duolingo'nun en güçlü olduğu yer, öğrenmeye henüz karar verme aşaması. Sorun bundan sonra başlıyor.

二Kanji Duvarı: Duolingo'nun En Büyük Açığı

Japonca öğrenmenin ortasında bir duvar var ve adı 漢kan karakterleri, yani kanji. Günlük Japoncada gazete okumak için yaklaşık 2.000 kanji bilmen gerekiyor. Duolingo kursunda kanji karakterleri cümleler içinde beliriyor ama sistematik bir öğretim yok.

Ne demek sistematik değil? Şunu demek: Duolingo sana 食 kanjisini bir cümlede gösterir, ama bu karakterin neden bu şekilde yazıldığını, hangi parçalardan (radikallerden) oluştuğunu, "shoku" mu "ta" mı okunacağını ve hangi kelimelerde karşına çıkacağını anlatmaz. Sadece gösterir ve geçer.

Sonuç? Bir yıl Duolingo kullanan çoğu kişi 100 ile 200 arasında kanji tanıyabiliyor. Bu, bir manga sayfasını okumaya bile yetmiyor. Karşılaştırma için: JLPT N5 (en temel seviye) bile 100 kanji bilmeni bekliyor, N3'e ulaşmak için yaklaşık 650 kanji gerekiyor.

三Dilbilgisi: Bağlam Var, Açıklama Yok

Duolingo cümle çevirisi üzerinden ilerliyor. "Watashi wa gakusei desu" cümlesini çeviriyorsun ama は (wa) parçacığının ne iş yaptığını, neden が (ga) değil de は olduğunu, bunun cümlenin anlamını nasıl değiştirdiğini öğrenmiyorsun.

Japonca dilbilgisi İngilizce ya da Türkçeden çok farklı çalışıyor. Fiil çekimleri, parçacıklar, saygı dili katmanları (keigo) ve cümle sonu kalıpları ayrı ayrı öğrenilmesi gereken yapılar. Duolingo bunları "maruz bırakma" yöntemiyle veriyor: yeterince cümle çevirirsen kalıbı sezeceksin umuduyla. Bu yöntem İspanyolca ya da Fransızca gibi dilbilgisi yapısı tanıdık dillerde işe yarayabilir. Japonca için yetersiz kalıyor.

Somut bir örnek: Japoncada fiil çekimleri yalnızca iki düzensiz fiil içerir, geri kalan her şey kurallıdır. Bu bilgiyi bilen biri yüzlerce fiili sistematik olarak çekebilir. Bilmeyen biri her fiili ayrı ayrı ezberlemek zorunda kalır. Duolingo'yla ikinci gruptasın.

四JLPT Hazırlığı: Duolingo'da Yok

Japonca öğrenenlerin büyük bir kısmı bir noktada JLPT sınavına giriyor: iş başvurusu, üniversite kabulü ya da kendi seviyesini ölçmek için. Duolingo'nun JLPT ile doğrudan bir bağlantısı yok. Ne seviye bazlı bir müfredat sunuyor ne de sınav formatında pratik veriyor.

JLPT kelime bilgisi, dilbilgisi, okuma anlama ve dinleme olmak üzere dört temel beceriyi ölçüyor. Duolingo bunların hiçbirini sınav formatında çalıştırmıyor. Bir yıl Duolingo kullandıktan sonra N5 sınavına girsen, dinleme bölümünde büyük olasılıkla zorlanırsın çünkü Duolingo'nun dinleme egzersizleri sınav hızında ve karmaşıklığında değil.

五Peki Duolingo Tamamen İşe Yaramaz mı?

Hayır. Duolingo'yu tamamen silip atmak da adil değil. Şu senaryolarda işe yarıyor:

• Japonca öğrenip öğrenmeyeceğine henüz karar vermedin ve bir tadına bakmak istiyorsun.
• Hiragana ve katakana ile ilk teması kurmak istiyorsun (ama ardından ayrı bir kaynakla pekiştirmen gerekecek).
• Günde 5 dakikalık bir "Japonca dokunuşu" istiyorsun, ciddi bir öğrenme hedefin yok.

Ama şu hedeflerden herhangi birine sahipsen Duolingo tek başına yetmez:

• Kanji okumak ve yazmak istiyorsun.
• JLPT sınavına hazırlanıyorsun.
• Japonya'da okumak, çalışmak ya da yaşamak istiyorsun.
• Manga, anime ya da haberleri orijinal dilinde takip etmek istiyorsun.

六Ciddi Öğrenenin Neye İhtiyacı Var?

Japonca öğrenmeyi ciddiye alan birinin aracında şu dört şeyin olması gerekiyor:

1. Sistematik kanji öğretimi. Radikal yapısından başlayan, on'yomi ve kun'yomi okunuşlarını ayrı ayrı gösteren, her karakteri o karakteri içeren kelimelerle pekiştiren bir sistem. Kanji "göster ve geç" ile öğrenilmez; radikallerin mantığını anlayan bir yapı gerekir.
2. Aralıklı tekrar (SRS). Doğru cevapladığın kartlar seyrekleşsin, yanlışlar sıklaşsın. Bu, beynin en verimli çalıştığı öğrenme biçimi. Duolingo'da da bir tekrar mekanizması var ama karakter düzeyinde çalışmıyor.
3. Yapılandırılmış dilbilgisi. Japonca parçacıklar ve fiil çekimleri maruz bırakmayla değil, açıklamayla öğrenilir. Her kuralın ne olduğunu, neden var olduğunu ve nasıl kullanıldığını gösteren bir kaynak şart.
4. JLPT uyumlu müfredat ve sınav pratiği. N5'ten N1'e kadar seviye bazlı ilerleme ve gerçek sınav formatında deneme sınavları. Nerede olduğunu bilmeden nereye gideceğini planlayamazsın.

七Duolingo + Başka Bir Şey mi, Yoksa Doğrudan Başka Bir Şey mi?

Bu soruyu çok duyuyoruz. Cevap hedefine bağlı. Duolingo'yu bir ısınma turu olarak kullanıp sonra ciddi bir araca geçmek mantıklı bir yol. Ama Duolingo'yu süresiz olarak "ana araç" konumunda tutup yanına ek kaynaklar eklemek verimsiz. Çünkü Duolingo'nun temel yapısı değişmiyor: kanji sistematik öğretilmiyor, dilbilgisi açıklanmıyor, JLPT müfredatı yok.

Eğer Japonca öğrenme kararını verdiysen ve bu karara ciddi zaman ayırmaya hazırsan, başından itibaren kanji, dilbilgisi ve sınav pratiğini bir arada sunan bir araca geçmek daha verimli. Duolingo'da geçirdiğin haftalar kayıp değil, ama orada geçireceğin aylar bir sonraki seviyeye taşımıyor.

Farklı araçları merak ediyorsan en iyi Japonca öğrenme uygulaması karşılaştırmamızı okuyabilirsin. Tamamen ücretsiz kaynaklarla nereye kadar gidileceğini merak ediyorsan o yazı da yolda.

Japonca öğrenmek uzun bir yol ve doğru araçla başlamak o yolun her adımını kolaylaştırıyor. Eğer hazırsan, buradan başlayabilirsin.